Сексуалноста е составен дел од човековиот развој и идентитет. Таа опфаќа многу повеќе од самиот сексуален однос, бидејќи влијае на начинот на кој се доживуваме себеси, градиме односи со другите и донесуваме важни животни одлуки.
Сексот не треба да биде табу: Зошто е важно да се разговара со децата за сексуалноста?
Многу родители веруваат дека имаат јасно формирани ставови за сексуалноста, но кога ќе дојде време да разговараат за тоа со своите деца, тие често се чувствуваат непријатно или несигурно. Сепак, избегнувањето на оваа тема не ги спречува децата да бараат одговори. Напротив - веќе во повисоките одделенија од основното училиште, а честопати и порано, децата почнуваат да поставуваат прашања и да разменуваат информации со своите врсници.
Затоа е важно тие да ги добијат првите и најсигурни информации од родителите. На овој начин, тие можат да стекнат точно знаење, но и да ги разберат семејните вредности и ставови што ќе им помогнат во носењето одговорни одлуки.
Зошто родителите треба да разговараат за сексот и сексуалноста?
Отворениот разговор за сексуалноста му помага на детето да развие здрав однос кон сопственото тело, емоциите и интимните врски. Исто така, им овозможува на родителите да дадат проверени информации и да ги исправат заблудите што децата може да ги усвојат од нивната околина или од интернет.
Особено е важно адолесцентите да ги разберат можните последици од сексуалните односи, вклучувајќи несакана бременост, сексуално преносливи инфекции и емоционалните предизвици што може да ги придружуваат интимните врски.
Дали разговорот за секс ги охрабрува децата да имаат секс порано?
Еден од најчестите стравови на родителите е дека разговорот за сексуалноста ќе предизвика дополнителен интерес за сексот или ќе го охрабри детето да почне порано со сексуалните односи. Сепак, истражувањата го покажуваат спротивното.
Младите луѓе кои отворено разговараат со своите родители за сексуалноста имаат поголема веројатност да го одложат сексуалниот однос. Кога ќе одлучат да имаат секс, тие имаат поголема веројатност да се однесуваат поодговорно и почесто да користат методи на заштита.
Информираноста не поттикнува ризично однесување, туку придонесува за носење повнимателни одлуки.
За кои теми е важно да се разговара?
Разговорот за сексуалноста треба да биде соодветен на возраста, но одредени теми се важен дел од сексуалното образование.
Ова вклучува:
анатомија и репродуктивен систем кај мажи и жени
сексуален однос и процес на зачнување
плодност и методи на контрацепција
различни форми на сексуално однесување
сексуална ориентација, вклучувајќи хетеросексуалност, хомосексуалност и бисексуалност
физички и емоционални аспекти на сексуалноста
слика за себе, самодоверба и влијанието на притисокот од врсниците
сексуално преносливи инфекции
сексуално насилство, вклучувајќи силување и сексуално вознемирување
препознавање на ризични ситуации и важноста на личната безбедност
како однесувањето, комуникацијата и невербалните сигнали можат да влијаат на меѓучовечките односи.
Целта не е да се одржи големо предавање, туку разговорот да биде континуиран и да ги следи развојните потреби на детето.
Колку отворени треба да бидете за време на разговорот?
За многу родители, разговорот за сексуалноста може да биде непријатен. Корисно е однапред да размислите што сакате да кажете и како ќе одговорите на потенцијалните прашања.
Подеднакво е важно да го слушате вашето дете. Разговорот не треба да биде еднонасочен, туку можност за размена на мислења, грижи и чувства. Во некои семејства, може да биде корисно двајцата родители да учествуваат во разговорот или да се ангажира друг возрасен на кого детето му верува да му пружи поддршка.
Треба да се има предвид дека многу деца и адолесценти чувствуваат срам кога станува збор за сексуалноста. Затоа, тие честопати нема да поставуваат директни прашања. Родителите можат да користат секојдневни ситуации како причина за разговор: сцени од филмови и серии, содржини од социјални мрежи, статии, книги или физичките промени што го придружуваат пубертетот.
Важно е да се објаснат процесите на физичко созревање и сексуален развој на јасен и смирен начин. Во исто време, потребно е да се почитува приватноста на детето и да се покаже доверба во неговата способност да донесува одговорни одлуки. Таквиот пристап придонесува за развој на независност, самодоверба и емоционална зрелост.
Сексуални права на адолесцентите
Кога разговараме со тинејџери, корисно е да се нагласи дека секоја личност има право да се почитуваат нејзините граници, достоинство и автономија.
Младите луѓе имаат право на:
добивање точни и веродостојни информации за сексуалноста и сексуално преносливите инфекции
да престанат со физички или сексуален контакт што не им е пријатен во кое било време
да кажат „не“ на секое несакано допирање
да донесуваат одлуки за својата сексуалност со свое темпо
да бидат заштитени од бременост и сексуално преносливи болести ако се сексуално активни
да не бидат под притисок да имаат секс
да не ја изразуваат својата сексуалност ако не сакаат.
Разбирањето на овие права е важен чекор во развивањето здрави граници, меѓусебно почитување и одговорно однесување во врските.
Разговорот за сексуалноста не треба да се случи еднаш, туку да биде постојан дел од воспитувањето. Кога родителите даваат точни информации, покажуваат отвореност за прашања и негуваат однос на доверба, децата стекнуваат знаење и вештини што им помагаат да развијат здрав однос кон себе, кон своето тело и кон идните партнерски врски.
