Одморот треба да нè наполни со енергија, но понекогаш враќањето дома предизвикува спротивен ефект. По неколку дена без аларм, обврски и строго испланиран распоред, враќањето на работа, училиште и на секојдневната рутина може да донесе замор, нервоза и чувство на празнина. Овој феномен често се нарекува „празнина по одморот“ и претставува реален пад на расположението по завршувањето на одморот. Некои луѓе доживуваат само благо нерасположение, додека други чувствуваат тегоба, разочарување, главоболка, исцрпеност, па дури и симптоми слични на настинка. Добрата вест е што таквата состојба обично поминува по неколку дена, пишува Psychology Today.
Покрај промена на околината, одморот ни дава простор да забавиме и да почнеме повеќе да размислуваме за сопствените потреби. Токму затоа враќањето дома може да биде непријатно: почнуваме да споредуваме како на патувањето сме биле опуштени и слободни, а дома се соочуваме со рокови, домашни работи и стрес. Оваа разлика може дополнително да го зголеми чувството на незадоволство.
Холандскиот психолог Ад Вингерхоетс проучувал феномен што го нарекол „болест од лежерност“. Кај некои луѓе, преминот од напорен работен ден кон одмор, или обратно, може да биде поврзан со главоболка, замор, вознемиреност и симптоми слични на грип. Идејата е дека по долг период на стрес, телото не преминува веднаш во целосно опуштена состојба. Промените во нивоата на хормони и невротрансмитери, исто така, може да играат улога. Пред одмор, честопати сме полни со адреналин и возбуда додека ги завршуваме нашите должности и се подготвуваме за патувањето, а потоа на телото му треба време да се смири. Слично се случува и кога се враќаме, кога телото повторно се прилагодува на темпото на секојдневниот живот. Допаминот, пак, како невротрансмитер поврзан со чувството на награда, мотивација и исчекување, новите места, патувањата, храната, активностите и самиот факт дека доаѓа нешто пријатно, стимулира чувства на задоволство. Кога се враќаме дома и сето тоа исчезнува, овој контраст може да се почувствува како остар пад.
Како да си помогнете?
Првиот чекор може да биде доста едноставен. Сетете се на добрите работи. Прегледувањето фотографии, разговорот за најдобрите моменти и потсетувањето на искуствата од патувањата може да го ублажите чувството дека доброто завршило. Исто така, добра идеја е да не се враќате дома буквално неколку часа пред првиот ден на работа. Доколку можете, корисно е да си одвоите барем еден ден за перење алишта, распакување, одмор и повторно воспоставување на ритамот на спиење. Оваа мал премин може да го направи враќањето помалку тешко.
Исто така, помага однапред да испланирате нешто пријатно за првата недела по одморот. Не мора да биде нешто големо, на пример, вечера со пријатели, кино, концерт, излет или мирно попладне со вашата омилена активност, може да ви даде чувство дека и после одморот имате на што да се радувате. Уште поважно, одморот можете да го искористите одморот како еден вид тест за сè она што ви недостасува во секојдневниот живот. Ако конечно сте се наспале доволно на одморот, можеби дома би требало да одвоите повеќе време за спиење. Ако уживавте во возењето велосипед, читањето или цртањето, можеби овие активности вреди да ги воведете во вашите викенди.
Тагата по одморот не мора да биде само знак дека одморот е завршен. Може да биде и потсетник дека ни треба повеќе одмор, забава, вежбање или време за себе во секојдневниот живот. Меѓутоа, ако депресијата, анксиозноста или исцрпеноста не исчезнат по неколку недели или сериозно се мешаат во секојдневното функционирање, добра идеја е да разговарате со психотерапевт.
