Сабота, 8 февруари, се одбележува уште една годишнина од Зимските олимписки игри во Сараево во 1984 година, и по тој повод, вниманието на спортските фанови повторно е насочено кон една од најпознатите олимписки локации во поранешна Југославија - патеката за боб на Требевиќ, објави Независне.
Во исто време, светот се подготвува за новите Зимски олимписки игри што ќе се одржат во Милано и Кортина д’Ампецо, кои официјално ќе бидат отворени на 6 февруари 2026 година.
Изградба и трошоци
Патеката за боб на Требевиќ е проектирана во 1981 година, а завршена и отворена на 30 септември 1982 година, како дел од подготовките за Зимските олимписки игри во 1984 година.
Вкупните трошоци за изградба изнесуваа 563.209.000 југословенски динари, што во тоа време се проценуваше на околу 8,5 милиони долари. Во денешни услови, ова би било приближно 28,5 милиони долари, или околу 24 милиони евра.
Патеката беше симбол на модерната спортска инфраструктура и една од најатрактивните олимписки места во тоа време.
Дизајн и тестирање
Комплексот беше дизајниран од словенечкиот архитект Горазд Бучар, со идеја објектот да зафаќа што е можно помалку простор и да може да се користи по Олимписките игри. Патеката можеше да се подели на три сегменти за тренинг и рекреативна употреба.
За време на тестирањето пред Олимписките игри, беа извршени 1.246 трчања, регистрирани се четири превртувања и само една сериозна повреда. Меѓународните федерации ја оценија патеката како безбедна, брза и технички тешка.
Олимписки натпревари во 1984 година
На Зимските олимписки игри во 1984 година, спортисти од Источна и Западна Германија, Советскиот Сојуз, Италија и други земји се натпреваруваа на Требевиќ. Натпреварувачите од Источна Германија беа особено истакнати, освојувајќи голем број медали во боб и санкање.
По Олимписките игри, патеката се користеше за натпревари од Светскиот куп некое време, но за време на воените настани од 1990-тите беше сериозно оштетена и ја изгуби својата спортска функција.
Од спорт до графити
Денес, патеката, долга околу 1.570 метри, е структурно зачувана, но повеќе не се користи за зимски спортови. Нема мраз, системите за ладење и стартните кутии се уништени, а областа е покриена со графити.
Локацијата стана туристичка атракција и честа локација за снимање филмови и екстремни спортови, повеќе поради естетиката на распаѓањето отколку поради спортот.
Обиди за реставрација и летен тренинг
По деминирањето на теренот во 2014 година, започнаа ограничени реставраторски работи за потребите на летниот тренинг. Спортисти од Босна и Херцеговина, Србија, Хрватска, Словенија, Словачка, Полска и Турција почнаа да ја користат патеката, која стана регионален тренинг центар за лизгачки спортови.
Сепак, целосната реставрација за зимски натпревари останува неизвесна поради високите трошоци за реконструкција на инфраструктурата за ладење.
Олимписко наследство и неисполнети планови
Како дел од потенцијалната кандидатура на Барселона за Зимските олимписки игри во 2030 година, реновирањето на комплексот беше разгледано во 2022 година, но планот не беше спроведен.
Во 2025 година беше инсталирана едукативна патека наречена „Олимписка приказна“, со 13 табли и QR кодови што потсетуваат на Олимписките игри во Сараево.
Белград и неостварениот сон за Олимписките игри
Инспириран од успехот на Сараево во 1984 година, Белград аплицираше за домаќин на Летните олимписки игри во 1992 година во средината на 1980-тите. Иако стигна до последната рунда на гласање, правата за домаќинство на крајот ѝ припаднаа на Барселона.
Таа кандидатура беше запаметена како еден од најголемите, но неостварени соништа на југословенскиот спорт.
