Повикот на украинскиот претседател за акција, упатен до некои од клучните сојузници на Киев, дојде на крајот од неделата обележана со дипломатска драма на Светскиот економски форум, објавува Гардијан.
Во говорот на Светскиот економски форум вчера, тој рече дека Европа зборува премногу, а прави премалку, споредувајќи го европското однесување со комедијата „Бескраен ден“, односно бесконечното повторување на истите дискусии без конкретен напредок.
„Само минатата година тука во Давос, го завршив мојот говор со зборовите: „Европа мора да знае како да се одбрани“ - помина една година и ништо не се промени“, рече Зеленски, додавајќи дека „европските политичари повторно се чини дека чекаат некој друг да ги реши работите наместо нив“.
Тој конкретно се осврна на кризата околу Гренланд, која ги засени дел од дискусиите на СЕФ во последните денови и дополнително ја зголеми нервозата кај европските сојузници по пораките на Трамп за анексијата. Зеленски рече дека е очигледно дека многу лидери се „заглавени“ на проблемот, не знаејќи како да реагираат.
„Европа останува во „режим на Гренланд“: можеби некој некаде ќе направи нешто“, рече тој, алудирајќи на она што го оцени како „навика на Европа да зависи од американските потези“.
Потоа отворено ја осврна атмосферата во која Европа се надева дека проблемот ќе помине сам од себе. „Сите го насочија своето внимание кон Гренланд и јасно е дека повеќето лидери не се сигурни што да прават со тоа. Се чини дека сите само чекаат Америка да се олади по ова прашање, надевајќи се дека ќе помине. Но, што ако не помине: што потоа?“, праша Зеленски.
Тој нагласи дека ако Европа сака да влијае и на пријателите и на непријателите, мора да дејствува од позиција на сила. „Само од позиција на сила Европа може да очекува да влијае на наводни пријатели како Трамп и непријатели како Путин“, рече тој, предупредувајќи дека континентот денес изгледа „убаво“, но поделено и слабо.
„Европа останува прекрасен, но фрагментиран калеидоскоп од мали и средни сили“, рече тој. Додаде дека наместо да ја преземе водечката улога во одбраната на слободата, особено кога фокусот на Америка се префрла на друго место, Европа сега изгледа изгубена и фокусирана на обидот да го убеди Трамп да се предомисли.
„Европа изгледа изгубено, обидувајќи се да го убеди американскиот претседател да се промени. Но, тој нема да се промени. Претседателот Трамп го сака она што е и вели дека ја сака Европа, но нема да ја слуша оваа Европа“, рече Зеленски.
Во овој контекст, тој ги критикуваше и симболичните потези кои, според него, се нудат како одговор на геополитичките превирања. Реторички се осврна на идејата за испраќање мал број војници во Гренланд. „Испраќање 14 или 40 војници во Гренланд - што треба да се постигне? Каква порака испраќа до Путин? Кина? И можеби, најважно, каква порака испраќа до Данска?“, рече тој.
Потоа тој понуди провокативна забелешка дека Украина, со искуството од вистинска војна, ќе знае што да прави во заканувачка ситуација, дури и на Арктикот. „Знаеме што да правиме ако руските воени бродови се приближат до Гренланд, Украина може да помогне во тоа. Тие можат да потонат во близина на Гренланд исто како што прават во близина на Крим“, рече Зеленски.
Иако критиките кон Гренланд беа моќна метафора, неговата главна порака беше дека Европа не смее да го изгуби фокусот на Украина додека безбедносната ситуација се влошува. Тој зборуваше во време кога Украина поминува низ тешка зима, со руски напади врз енергетската и цивилната инфраструктура, што доведе до прекин на снабдувањето со електрична енергија и греење во Киев и другите поголеми градови.
Зеленски рече дека Русија сè уште премногу лесно ги заобиколува санкциите и продолжува да произведува ракети и оружје, и ја повика Европа да изврши посилен, стратешки притисок. Особено, тој ја нагласи потребата од напад врз руската „флота во сенка“ од танкери за нафта кои помагаат во финансирањето на војната.
Тој предупреди дека заканите за Европа се егзистенцијални не само за Украина, туку и за НАТО. „Заканите за Европа се егзистенцијални за НАТО“, рече тој, повикувајќи го континентот да создаде „обединета вооружена сила“ што би можела да го одбрани.
Тој особено го проблематизираше потпирањето на претпоставката дека САД секогаш ќе реагираат.
„Денес, Европа се потпира само на верувањето дека ако дојде опасност, НАТО ќе реагира. Но, никој всушност не ја видел алијансата во акција. Ако Путин одлучи да ја окупира Литванија или да ја нападне Полска, кој ќе одговори? Во моментов, НАТО постои благодарение на верувањето дека Соединетите Држави ќе дејствуваат... но што ако не го сторат тоа?“, рече Зеленски.
