Ова го покажа студија на Универзитетот во Калифорнија, која проучуваше како таквите верувања влијаат врз ставовите на луѓето за глобалните ризици, пишува DW.
Различни сценарија за крајот на светот
Социјалниот психолог Метју Билет, еден од авторите на студијата, објаснува дека луѓето имаат различни идеи за крајот на светот. „Некои под тоа мислат на истребување на луѓето. Други мислат на колапс на цивилизацијата каква што ја знаеме, што понекогаш води до утопија или обнова на човештвото. А има и такви кои мислат на целосно уништување на Земјата, на пример поради судир со комета или силно сончево зрачење“, рече Билет.
Истражувачите открија дека ставовите кон глобалните ризици зависат од четири клучни фактори: колку брзо некој верува дека светот ќе заврши, како мисли дека ќе се случи, каква лична улога гледа во процесот и што верува дека ќе се случи потоа.
„На пример, ако мислите дека крајот на светот е во Божји раце, односно дека тоа претставува исполнување на натприродно пророштво, помалку е веројатно дека ќе бидете спремни да преземете скапи, а понекогаш и радикални мерки за да спречите глобални ризици како што се климатските промени“, објаснува Билет. Тој додава дека оние кои веруваат дека нема иднина за луѓето, исто така, имаат помала веројатност да поддржат политики на ниво на целата заедница, како што се повисоки даноци за финансирање на намалувањето на емисиите.
Психологијата на апокалиптичното размислување
Во студијата учествуваа речиси 3.500 испитаници од САД и Канада. Им беше презентиран список од пет глобални ризици: економски, како што е колапсот на синџирите на снабдување, еколошки, како што се природните катастрофи, геополитички, вклучувајќи ја и нуклеарната војна, социјални, како што се пандемии и технолошки, што вклучува вештачка интелигенција и дезинформации.
Учесниците одговараа на прашања за тоа колку блиску им се чини крајот на светот, дали веруваат дека ќе биде предизвикан од луѓе или од божествена интервенција, дали чувствуваат дека имаат контрола врз настаните и како емоционално ја доживуваат апокалипсата.
„Луѓето кои веруваат дека крајот на светот ќе се случи во текот на нивниот живот, посериозно ги сфаќаат глобалните ризици како што се климатските промени, пандемиите или вештачката интелигенција, повеќе се плашат од нив и се поподготвени да преземат скапи мерки за да ги спречат“, вели Билет.
Справување со неизвесноста
Истражувањето сè уште остава простор за надеж, што зависи од тоа како се перцепира крајот на светот. Билет објаснува дека некои веруваат дека ништо добро не доаѓа по крајот. „Ако има нуклеарна војна, тоа е крај. Сите се мртви.“
„Но, други веруваат дека по крајот на светот ќе има утопија, дека Земјата ќе биде обновена, особено за праведните“, додава тој. Како го доживуваме крајот на светот е многу лична работа, но Билет истакнува дека размислувањето за апокалипсата е исто така колективен процес. Токму поради ова, може да им помогне на луѓето да се справат со кршливоста на нивните заедници и цивилизација.
„Ако верувате дека имате лична улога во апокалипсата, дека вашите постапки се важни и ако верувате дека ќе следи утопија, полесно можете да толерирате соочување со глобални закани што се вознемирувачки за другите луѓе. Постојат докази дека ваквите верувања им помагаат на луѓето да се справат со неизвесниот свет“, заклучува Билет.
