Нафтоводот е клучен за стабилноста на пазарот на нафта од почетокот на војната.
Според анализата на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), мерките за пренасочување на нафтата од Ормутскиот теснец надоместија речиси една петтина од изгубената понуда во јули и август поради затворањето на водниот пат. Поголемиот дел од таа нафта течеше низ нафтоводот Исток-Запад, што имаше поголемо влијание врз намалувањето на цените на суровата нафта отколку итното ослободување на залихите од страна на ИЕА или падот на побарувачката од Кина, објавува „Волстрит џурнал“.
Алтернативни рути и нивните цени
Саудиска Арабија веќе ги намали протоците на нафта низ нафтоводот пред нападот, откако Хутите почнаа да ги напаѓаат нивните бродови во Црвеното Море. Податоците на ИЕА покажуваат дека во август, од пристаништето Јанбу на западниот брег биле извезени 2,9 милиони барели нафта и деривати, што е забележителен пад во споредба со просекот од 5 милиони барели дневно во периодот од март до јули.
Конвојскиот транспорт на нафта низ Ормутскиот теснец можеби сега е најдобрата преостаната опција. Државната нафтена компанија на ОАЕ, ADNOC, веќе користи свои и изнајмени бродови за извоз на сурова нафта низ оваа стратешка точка. Танкерите го напуштаат теснецот во конвои под американска воена заштита, обично ноќе. Потоа нафтата се пренесува на друг брод што чека во Оманскиот Залив со директен трансфер од брод до брод.
Проценките за тоа колку нафта излегува од Ормутскиот теснец на овој начин варираат многу. Бродовите ги исклучуваат своите транспондери, па затоа е тешко да се следи активноста. Трговците со суровини веруваат дека околу 9 милиони барели нафта и деривати се транспортираат на овој начин секој ден. Сепак, оваа услуга не е евтина.
Satellite imagery shows extensive damage to Saudi Arabia's East-West crude pipeline following Yemeni strikes; repairs are expected to take anywhere from several months to a full year. https://t.co/zgzOOaRKs4
— IRIB (Islamic Republic of Iran Broadcasting) (@iribnews_irib) September 14, 2026
Производителите на нафта плаќаат помеѓу 16 и 20 долари за барел за да го компензираат ризикот за екипажите и сопствениците на бродови за минување низ теснецот. Трошоците за осигурување можат да достигнат до 10% од вредноста на бродот и товарот, а снабдувањето со опрема за пренос на нафта од брод до брод станува сè поретко.
Способност за брза поправка
Способноста на „Сауди Арамко“ за брза поправка на оштетената инфраструктура би можела да помогне и во обновувањето на протокот на нафта. Ребека Шулц, виш аналитичар за нафта во ИЕА, истакнува дека „Арамко“ има најразвиен синџир на снабдување во регионот и најдобри можности за поправка на средства, особено цевководи.
Според неа, околу 70% од ресурсите за нивниот бизнис се набавуваат локално, вклучувајќи хемикалии, глави на бунари и цевки. За споредба, Ирак и Кувајт повеќе се потпираат на увезена опрема и меѓународни даватели на услуги за нафтени полиња.
Ранливост на системот и финансиска мотивација
Сè почестите напади врз Саудиска Арабија покажуваат колку е ранлива нејзината енергетска инфраструктура. „Земјата е темел на глобалниот нафтен систем и сè што се случува таму е многу важно“, рече Џим Буркхард, потпретседател на „С&П Глобал Енерџи“. Цените на нафтата на пазарот на Брент скокнаа на 132 долари за барел оваа недела, во споредба со 90 долари на крајот на август.
Со оглед на тоа што саудиската влада се потпира на нафтата за 55% од своите приходи, мотивацијата за повторно започнување на протокот на сурова нафта е висока. Во вториот квартал, „Сауди Арамко“ му плати на Ријад еквивалент на 50 милијарди долари во авторски права, дивиденди и корпоративни даноци.
Милитантите го уништија резервниот план на Саудиска Арабија. Враќањето во Ормутскиот теснец се чини дека е најдобрата опција во моментов за да се одржи протокот на нафта.
