Според овие извештаи, причината за разгледување на предвремено заминување наводно е желбата на Лагард да се повлече пред претседателските избори во Франција во април следната година.
Макрон и Мерц сакаат да влијаат врз изборот на новиот лидер на ЕЦБ
Извори велат дека евентуалното предвремено заминување би им овозможило на францускиот претседател во заминување, Емануел Макрон, и на германскиот канцелар Фридрих Мерц, да учествуваат во изборот на новиот шеф на една од најважните институции на Европската Унија.
Точниот момент на евентуално заминување не е познат, но дискусиите за потенцијалните кандидати веќе се интензивираа во политичките и финансиските кругови.
ЕЦБ објави дека „претседателката Лагард е целосно фокусирана на својата мисија и не донела никаква одлука во врска со крајот на нејзиниот мандат“.
Кој би можел да ја наследи Лагард?
Лагард беше назначена во ЕЦБ во 2019 година по договор меѓу Емануел Макрон и тогашната германска канцеларка Ангела Меркел, како дел од поширок политички пакет кој вклучуваше и поддршка за Урсула фон дер Лајен како шеф на Европската комисија.
Според анкетата на „Фајненшл тајмс“, потенцијалните наследници вклучуваат:
- поранешен гувернер на шпанската централна банка Пабло Ернандез де Кос,
- гувернер на холандската централна банка Клас Кнот,
- член на Извршниот одбор на ЕЦБ Изабел Шнабел,
- претседател на Бундесбанк Јоаким Нагел.
Назначувањето на нов шеф на ЕЦБ бара широк политички консензус меѓу земјите-членки на еврозоната, што дополнително ја истакнува сериозноста на моментот на евентуалното заминување на Лагард.
Францускиот фактор и подемот на крајната десница
Важен елемент од целата приказна е политичката ситуација во Франција. Емануел Макрон не може да се кандидира за трет мандат, но со месеци, според медиумските извештаи, тој сака да влијае на изборот на наследник на Кристин Лагард.
Дополнително внимание привлече и одлуката на гувернерот на француската централна банка, Франсоа Вилерој де Гало, да го објави своето заминување 18 месеци пред крајот на неговиот мандат, што некои аналитичари го протолкуваа како сигнал за можна поширока реорганизација на персоналот пред изборите во 2027 година.
Претседателските избори во Франција би можеле да имаат силно влијание врз европските институции, особено со оглед на растот на поддршката за крајно десничарскиот Национален собир на Марин Ле Пен, која зазема силно евроскептичен став. Евентуалната промена на политичкиот курс во Париз би можела да ги комплицира односите со европските институции, вклучително и со ЕЦБ.
Мандат обележан со кризи и борба против инфлацијата
Мандатот на Кристин Лагард беше обележан со пандемијата, руската инвазија на Украина и трговскиот спор со Соединетите Американски Држави. Инфлацијата во еврозоната достигна речиси 11 проценти на крајот на 2022 година, по што ЕЦБ ги зголеми каматните стапки од минус 0,5 на четири проценти за нешто повеќе од една година.
Од средината на 2024 година започна постепено намалување на каматните стапки, кои беа вратени на два проценти, при што инфлацијата се забави кон среднорочната цел од два проценти. Во тој период, ЕЦБ балансираше помеѓу потиснување на инфлацијата и избегнување на подлабока рецесија во еврозоната, објавува „Пословни“.
Лагард неодамна изјави за Блумберг ТВ дека ја прифатила позицијата со верување дека ќе трае пет години. Таа, исто така, се присети на разговор со Макрон:
„Ќе бидам во Франкфурт пет години. А Макрон во еден момент рече: „Не, осум години“.“
Иако ЕЦБ официјално вели дека претседателката е фокусирана на својот мандат, дискусијата за нејзиниот наследник е веќе отворена и би можела да ги означи наредните месеци од европската монетарна политика.
