Проценката доаѓа во време кога администрацијата на Трамп најавува продолжена воена кампања за која официјалните лица велат дека „тукушто започнала“, објави „Вашингтон пост“.
Извештајот, завршен околу една недела пред САД и Израел да ја започнат војната на 28 февруари, беше потврден за „Вашингтон пост“ од три лица запознаени со ова прашање. Тој го доведува во прашање наведениот план на претседателот Доналд Трамп да го „исчисти“ владејачкиот естаблишмент на Иран и да постави лидер по негов избор.
Извештајот разгледуваше сценарија за наследување по насочена кампања против иранските лидери и поширок напад врз раководството и владините институции. Во двата случаи, разузнавачката заедница заклучи дека клеричкиот и воениот естаблишмент ќе одговорат на атентатот врз врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи со следење на протоколите за да се обезбеди континуитет на власта.
Можноста фрагментирана иранска опозиција да ја преземе контролата врз земјата беше опишана како „мала веројатност“, според луѓе кои зборуваа под услов на анонимност за класифицираниот извештај. Националниот совет за разузнавање (НИЦ) е составен од искусни аналитичари кои подготвуваат тајни проценки наменети да го претставуваат заедничкиот став на 18-те разузнавачки агенции на Вашингтон.
Реакции на Белата куќа
ЦИА упати прашања до Канцеларијата на директорот на Националното разузнавање, која одби да коментира. Белата куќа не кажа дали претседателот бил свесен за оваа проценка пред да ја одобри воената операција, која брзо се прошири кон исток, вклучувајќи подморска војна во Индискиот Океан, и кон запад кон застој во ракетната одбрана во близина на членката на НАТО, Турција.
„Претседателот Трамп и администрацијата јасно ги ставија на знаење своите цели за операцијата „Епски бес“: да ги уништат балистичките ракети и производствените капацитети на Иран, да ја расклопат неговата морнарица, да ја укинат неговата способност да вооружува посредници и да го спречат некогаш да добие нуклеарно оружје“, изјави портпаролката на Белата куќа, Ана Кели, во соопштението. „Иранскиот режим е апсолутно скршен“.
Сомневањата на американските разузнавачки агенции дека иранската опозиција би можела да ја преземе власта се објавени во „Њујорк тајмс“ и „Волстрит џурнал“. Но, вклученоста на НОВ и нејзината анализа на можните исходи и од мали и од големи офанзиви не се објавени.
Сузан Малони, експерт за Иран и потпретседател на Институтот Брукингс, рече дека предвидувањето на НОВ за опстанокот на иранските институции произлегува од ригорозно познавање на Исламската Република. „Звучи како длабоко информирана проценка на иранскиот систем и институциите и процесите што се воспоставени во текот на многу години“, рече таа.
Извештајот на разузнавањето не изгледаше дека разгледува други можни сценарија, како што се испраќање американски копнени сили во Иран или вооружување на етничките Курди за поттикнување бунт. Не беше можно да се утврди дали обемната кампања анализирана во класифицираниот документ е идентична со операциите што се во тек.
Процесот на наследување
Процесот на иранско наследување предвиден во извештајот сега е во тек, но под притисок од обемната кампања на бомбардирање на САД и Израел од воздух и од море. Одлуката за наследникот на врховниот лидер е во рацете на моќно свештеничко тело, Собранието на експерти, но членовите на Корпусот на исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) и други членови на безбедносниот естаблишмент исто така играат влијателна улога.
Постојат силни шпекулации дека собранието ќе го назначи синот на покојниот врховен лидер, Моџтаба Хамнеи, но сè уште нема официјално соопштение. ИРГК ја промовираше неговата кандидатура, но се соочи со отпор од други моќни актери, вклучувајќи го и Али Лариџани, секретар на Врховниот совет за национална безбедност на Иран, изјави еден западен безбедносен функционер.
Додека војната влегува во втората недела, Трамп продолжува да бара „БЕЗУСЛОВНО ПРЕДАВАЊЕ“ од Иран, напиша тој во објава на страницата на социјалните медиуми Truth Social, и сугерираше дека треба да има улога во изборот на следниот лидер на земјата.
Трамп сака поголема улога
Трамп им рече на новинарите дека помладиот Хамнеи е „неспособен“ и „лесен“ и дека не сака ирански лидери кои само ќе ја „обноват“ нуклеарната и балистичката ракетна инфраструктура на земјата. „Сакаме тие да имаат добар лидер. Имаме некои луѓе за кои мислам дека би направиле добра работа“, изјави тој за NBC News.
Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, ја отфрли идејата дека Трамп би имал каква било улога во именувањето на следниот лидер на Иран.
„Судбината на драгиот Иран, кој е поскапоцен од животот, ќе ја одреди единствено гордата нација Иран, а не бандата на [Џефри] Епштајн“, рече Галибаф на X, осврнувајќи се на покојниот сексуален престапник кој беше близок пријател на Трамп со години пред да се скараат.
Ограничено влијание врз исходот
Сегашните и поранешните американски функционери велат дека, барем засега, гледаат малку знаци за масовно народно востание во Иран или значителни пукнатини во владата или безбедносните сили што би довело до нов режим. Иранските безбедносни сили убија илјадници демонстранти за време на демонстрациите во јануари оваа година, поттикнати од катастрофалната економија на земјата.
Инструкцијата на Трамп до иранскиот народ беше да се оддалечи на безбедно место додека не заврши кампањата за бомбардирање меѓу САД и Израел. Со оглед на тоа што иранскиот свештенички и воен естаблишмент сè уште е под контрола, експертите велат дека способноста на Трамп да диктира политички резултати е ограничена.
„Капитулацијата пред Трамп би била спротивна на сè за што се залагаат“, рече Холи Дагрес, виш соработник во Вашингтонскиот институт за политика на Блискиот Исток. „Горните ешалони на свештеничкиот естаблишмент се идеолошки, па затоа нивниот начин на работа е да се спротивстават на американскиот империјализам.“
Трамп би можел да игра улога во изборот на ново раководство доколку режимот се распадне, но извештајот на НОВ не ја гледа моќта на естаблишментот како кревка.
„Нема друга сила во Иран што може да се спротивстави на преостанатата моќ што ја има режимот“, рече Малони од Институтот Брукингс. „Дури и ако не можат многу ефикасно да ја проектираат таа моќ против своите соседи, тие сигурно можат да доминираат во земјата.“
